Chủ Nhật, 24 tháng 1, 2010
giới thiệu sách mới
MỘ TRẠCH, LÀNG KHOA BẢNG, LÀNG CỔ VĂN HÓA
LỜI THƯA TRƯỚC
Cuốn sách “Mộ Trạch, làng Khoa bảng, làng cổ Văn hóa” trước hết, xin được bạn đọc chia sẻ, là tình cảm của tôi hướng về quê hương làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đó là kết quả những gì tôi đã thu lượm được từ sách lịch sử, sách về Khoa cử, Khoa bảng thời Nho học, tri thức của các vị họ Vũ - Võ, các nhà nghiên cứu về Hán Nôm, Văn hóa cổ, Lịch sử; những câu chuyện về làng Mộ Trạch… hồi ức, trải nghiệm cuộc sống của tôi trong những năm tháng sống tại quê nhà và cả những tháng ngày phiêu dạt tha hương.
Như đã nói ở trên, cuốn sách là lễ vật khiêm nhường kính dâng hương hồn ông nội tôi, cụ Vũ Hoàng Nghị và các bậc Nho gia trong làng Mộ Trạch xưa.Các vị đã hết lòng hết sức vì quê hương, làm tất cả những gì có thể, chỉ mong sao con cháu sau này không quên truyền thống của tổ tiên.
Thông tin, tư liệu trong cuốn sách này phần nhiều không phải là mới được phát hiện. Hầu hết chúng đang được lưu trữ trong Viện Hán Nôm Hà Nội, một số cơ sở lưu trữ của Nhà nước và gia đình trong Làng, trong họ. Chỉ có điều, trước nay chưa được công bố chính thức, hay mới chỉ được phổ biến trong phạm vi hẹp. Cuốn sách cũng sử dụng nhiều tư liệu lịch sử minh chứng cho mỗi giai đoạn lịch sử của làng Mộ Trạch trong một bối cảnh tương đồng, nhằm thể hiện mối liên hệ nào đó, hay cùng phản ánh chung một vấn đề.
Tôi kể lại những gì tôi đã biết, khảo cứu được về Ngài Thủy tổ họ Vũ, Thành hoàng làng Mộ Trạch và dòng họ Vũ - Võ. Nhưng để cho cuốn sách không trở thành “chuyện dân gian tầm phào”, phần lớn các sự kiện nêu trong cuốn sách đều có dẫn nguồn tư liệu để người đọc có thể kiểm chứng, đánh giá mức độ tin cậy. Chỉ khi, đề cập đến các vấn đề mở rộng, mang tính gợi ý, tham khảo hoặc các vấn đề không liên quan nhiều đến lịch sử làng Mộ Trạch và dòng họ Vũ thì tôi mới lược bớt việc dẫn nguồn sử liệu, tác giả. Để cuốn sách mang dáng dấp câu chuyện về một làng quê hơn là một báo cáo khoa học chuyên ngành. Tôi cố gắng sử dụng ngôn từ dân gian, dễ hiểu, lược bớt những nội dung sâu về chuyên môn làm mệt đầu người đọc.
Người ta thường gọi làng Mộ Trạch là làng Tiến sĩ, “Tiến sĩ sào”, bởi làng có đến gần bốn chục vị Tiến sĩ thời Nho học. Hiếm có một ngôi làng nào nhiều Tiến sĩ Nho học đến như vậy. Để giải thích cho thời kỳ Khoa danh rực rỡ đó, người ta lại hay nhắc nhiều đến phong thủy, thế đất, nguồn nước trong làng, mà ít người biết rằng, từ cổ xưa, làng Mộ Trạch đã là một Xã hội học tập. Ngày nay, Xã hội học tập, được nhắc đến như một khái niệm mới trong các làng đại học, khu đô thị đại học, các đô thị hiện đại, mà văn minh đã đạt đến một trình độ nhất định, được xã hội thừa nhận. Vậy mà, Xã hội học tập, một trong những đặc điểm của xã hội văn minh ngày nay đã có ở làng Mộ Trạch từ hàng trăm năm trước.
Trong cổ Phả làng Mộ Trạch, thân thế sự nghiệp của các bậc tiền nhân luôn gắn liền với sự nghiệp Khoa cử (đi học, đi thi, hay làm thày), mà tiểu sử của các vị cũng chính là một phần lịch sử Khoa bảng của làng Mộ Trạch. Trải qua hàng ngàn năm phát triển, hàng nghìn Sĩ tử, hàng trăm bậc Khoa danh từ Nhị trường Tam trường, đến Hương cống, Cử nhân; hàng chục vị Thái học sinh, Tiến sĩ; từ thày Đồ, thày Khóa đến các bậc Giáo thụ, Giám sinh, Tế tửu, Thượng thư bộ Lễ đã làm cho làng Mộ Trạch trở thành một làng Khoa bảng danh tiếng.
Từ một nơi hoang sơ hẻo lánh, một vùng đất trũng (Chằm), làng Mộ Trạch sớm được tiếp cận với các giá trị Văn hóa tiến bộ. Các giá trị đó luôn được tôi luyện, gọt rũa, vun đắp qua hàng trăm năm, lấy học vấn làm nền tảng cho sự phát triển, làng Mộ Trạch đã trở thành một làng cổ Văn hóa với một “Nền nhân Văn hiến” vững bền.
Tạo dựng nên ngôi làng danh tiếng- làng Mộ Trạch với Nền nhân văn hiến, truyền thông Khoa bảng từ hơn một ngàn năm trước chính là Thành hoàng làng Mộ Trạch, Thủy tổ dòng họ Vũ - Võ, Ngài Vũ Hồn.
Đó chính là lý do mà cuốn sách nhỏ này mang tên Mộ Trạch làng Khoa bảng, làng cổ Văn hóa.
*
* *
Thưa cùng bạn đọc!
Là người chủ biên cuốn sách, tôi xin được đồng tác giả với ông Vũ Hiệp. Bởi thực chất, phần lớn các tư liệu, thông tin, tri thức được thể hiện trong cuốn sách là các công trình nghiên cứu của ông. Không có ông, tôi nghĩ, không thể làm được gì, dù làng quê Mộ Trạch đối với tôi là tình sâu, nghĩa nặng.
Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, ra mắt bạn đọc, xin trân trọng cảm ơn sự đồng thuận, phối hợp nghiên cứu, biên soạn của ông Vũ Hiệp, Tiến sĩ Sử học Vũ Duy Mền - Viện Sử học Việt Nam đã đọc, góp nhiều ý kiến quý báu cho việc hiệu chỉnh cuốn sách. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Thị Chân Quỳnh (Việt Kiều - Paris - Cộng hòa Pháp) cùng nhiều nhà nghiên cứu đã giúp đỡ, cho phép chúng tôi được tra cứu, sử dụng nhiều tri thức, thông tin, hình ảnh trên thư viện điện tử, trên mạng, blog…
Xin cảm ơn Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin đã tạo điều kiện thuận lợi để cho ra đời cuốn sách này.
Quá trình nghiên cứu, biên soạn cuốn sách đòi hỏi tính khoa học, khách quan cao. Do vậy, dù rất cố gắng, người biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết về nội dung và hình thức thể hiện. Rất mong được bạn đọc, các nhà nghiên cứu lượng thứ, có những ý kiến phê bình, bổ sung để cuốn sách được hoàn chỉnh, đạt chất lượng tốt hơn.
Cuốn sách “Mộ Trạch, làng Khoa bảng, làng cổ Văn hóa” trước hết, xin được bạn đọc chia sẻ, là tình cảm của tôi hướng về quê hương làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Đó là kết quả những gì tôi đã thu lượm được từ sách lịch sử, sách về Khoa cử, Khoa bảng thời Nho học, tri thức của các vị họ Vũ - Võ, các nhà nghiên cứu về Hán Nôm, Văn hóa cổ, Lịch sử; những câu chuyện về làng Mộ Trạch… hồi ức, trải nghiệm cuộc sống của tôi trong những năm tháng sống tại quê nhà và cả những tháng ngày phiêu dạt tha hương.
Như đã nói ở trên, cuốn sách là lễ vật khiêm nhường kính dâng hương hồn ông nội tôi, cụ Vũ Hoàng Nghị và các bậc Nho gia trong làng Mộ Trạch xưa.Các vị đã hết lòng hết sức vì quê hương, làm tất cả những gì có thể, chỉ mong sao con cháu sau này không quên truyền thống của tổ tiên.
Thông tin, tư liệu trong cuốn sách này phần nhiều không phải là mới được phát hiện. Hầu hết chúng đang được lưu trữ trong Viện Hán Nôm Hà Nội, một số cơ sở lưu trữ của Nhà nước và gia đình trong Làng, trong họ. Chỉ có điều, trước nay chưa được công bố chính thức, hay mới chỉ được phổ biến trong phạm vi hẹp. Cuốn sách cũng sử dụng nhiều tư liệu lịch sử minh chứng cho mỗi giai đoạn lịch sử của làng Mộ Trạch trong một bối cảnh tương đồng, nhằm thể hiện mối liên hệ nào đó, hay cùng phản ánh chung một vấn đề.
Tôi kể lại những gì tôi đã biết, khảo cứu được về Ngài Thủy tổ họ Vũ, Thành hoàng làng Mộ Trạch và dòng họ Vũ - Võ. Nhưng để cho cuốn sách không trở thành “chuyện dân gian tầm phào”, phần lớn các sự kiện nêu trong cuốn sách đều có dẫn nguồn tư liệu để người đọc có thể kiểm chứng, đánh giá mức độ tin cậy. Chỉ khi, đề cập đến các vấn đề mở rộng, mang tính gợi ý, tham khảo hoặc các vấn đề không liên quan nhiều đến lịch sử làng Mộ Trạch và dòng họ Vũ thì tôi mới lược bớt việc dẫn nguồn sử liệu, tác giả. Để cuốn sách mang dáng dấp câu chuyện về một làng quê hơn là một báo cáo khoa học chuyên ngành. Tôi cố gắng sử dụng ngôn từ dân gian, dễ hiểu, lược bớt những nội dung sâu về chuyên môn làm mệt đầu người đọc.
Người ta thường gọi làng Mộ Trạch là làng Tiến sĩ, “Tiến sĩ sào”, bởi làng có đến gần bốn chục vị Tiến sĩ thời Nho học. Hiếm có một ngôi làng nào nhiều Tiến sĩ Nho học đến như vậy. Để giải thích cho thời kỳ Khoa danh rực rỡ đó, người ta lại hay nhắc nhiều đến phong thủy, thế đất, nguồn nước trong làng, mà ít người biết rằng, từ cổ xưa, làng Mộ Trạch đã là một Xã hội học tập. Ngày nay, Xã hội học tập, được nhắc đến như một khái niệm mới trong các làng đại học, khu đô thị đại học, các đô thị hiện đại, mà văn minh đã đạt đến một trình độ nhất định, được xã hội thừa nhận. Vậy mà, Xã hội học tập, một trong những đặc điểm của xã hội văn minh ngày nay đã có ở làng Mộ Trạch từ hàng trăm năm trước.
Trong cổ Phả làng Mộ Trạch, thân thế sự nghiệp của các bậc tiền nhân luôn gắn liền với sự nghiệp Khoa cử (đi học, đi thi, hay làm thày), mà tiểu sử của các vị cũng chính là một phần lịch sử Khoa bảng của làng Mộ Trạch. Trải qua hàng ngàn năm phát triển, hàng nghìn Sĩ tử, hàng trăm bậc Khoa danh từ Nhị trường Tam trường, đến Hương cống, Cử nhân; hàng chục vị Thái học sinh, Tiến sĩ; từ thày Đồ, thày Khóa đến các bậc Giáo thụ, Giám sinh, Tế tửu, Thượng thư bộ Lễ đã làm cho làng Mộ Trạch trở thành một làng Khoa bảng danh tiếng.
Từ một nơi hoang sơ hẻo lánh, một vùng đất trũng (Chằm), làng Mộ Trạch sớm được tiếp cận với các giá trị Văn hóa tiến bộ. Các giá trị đó luôn được tôi luyện, gọt rũa, vun đắp qua hàng trăm năm, lấy học vấn làm nền tảng cho sự phát triển, làng Mộ Trạch đã trở thành một làng cổ Văn hóa với một “Nền nhân Văn hiến” vững bền.
Tạo dựng nên ngôi làng danh tiếng- làng Mộ Trạch với Nền nhân văn hiến, truyền thông Khoa bảng từ hơn một ngàn năm trước chính là Thành hoàng làng Mộ Trạch, Thủy tổ dòng họ Vũ - Võ, Ngài Vũ Hồn.
Đó chính là lý do mà cuốn sách nhỏ này mang tên Mộ Trạch làng Khoa bảng, làng cổ Văn hóa.
*
* *
Thưa cùng bạn đọc!
Là người chủ biên cuốn sách, tôi xin được đồng tác giả với ông Vũ Hiệp. Bởi thực chất, phần lớn các tư liệu, thông tin, tri thức được thể hiện trong cuốn sách là các công trình nghiên cứu của ông. Không có ông, tôi nghĩ, không thể làm được gì, dù làng quê Mộ Trạch đối với tôi là tình sâu, nghĩa nặng.
Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, ra mắt bạn đọc, xin trân trọng cảm ơn sự đồng thuận, phối hợp nghiên cứu, biên soạn của ông Vũ Hiệp, Tiến sĩ Sử học Vũ Duy Mền - Viện Sử học Việt Nam đã đọc, góp nhiều ý kiến quý báu cho việc hiệu chỉnh cuốn sách. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Thị Chân Quỳnh (Việt Kiều - Paris - Cộng hòa Pháp) cùng nhiều nhà nghiên cứu đã giúp đỡ, cho phép chúng tôi được tra cứu, sử dụng nhiều tri thức, thông tin, hình ảnh trên thư viện điện tử, trên mạng, blog…
Xin cảm ơn Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin đã tạo điều kiện thuận lợi để cho ra đời cuốn sách này.
Quá trình nghiên cứu, biên soạn cuốn sách đòi hỏi tính khoa học, khách quan cao. Do vậy, dù rất cố gắng, người biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết về nội dung và hình thức thể hiện. Rất mong được bạn đọc, các nhà nghiên cứu lượng thứ, có những ý kiến phê bình, bổ sung để cuốn sách được hoàn chỉnh, đạt chất lượng tốt hơn.
Chúng tôi trân trọng cám ơn.
Vũ Huy Thuận (chủ biên)
phái Kỷ, đời thứ 16 họ Vũ Mộ Trạch
Địa chỉ liên lạc:
Vũ Huy Thuận
153 Đào Duy Anh, Phường 09,
quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh.
Mobile: 098 380 2249
Mail: motrachvu@gmail.com
Đăng ký Nhận xét [Atom]